فرش

طراحی، نقشه کشی،چله کشی، رفوگری، رنگرزی، نقش برجسته، تابلو بافی، حجم بافی، گلیم

انواع فرش از نظرپود گذاری

 

انواع فرش از نظرپود گذاری

فرش تخت بافت

در این نوع بافت ، هر رج یک پود کلفت دارد  که در هنگام رد شدن،پود به صورت زیر و رو و عکس رد شدن پود در رج قبلی و بعدی می با شد. دو تاری که برای گره زدن انتخاب میشوند ،در کنار هم به صورت موازی قرار می گیرند در نتیجه هر گره از پشت به صورت دو گره دیده می شود. این نوع بافت بیشتر در فرشهای روستایی استفاده می شود.

فرش لول بافت

در این نوع بافت ،از دو پود کلفت و نازک استفاده می شود که رد شدن پود دومی از بین چله ها عکس پود اولی است. به این صورت که پود کلفت  از زیر موج یا زیگزاگ رد میشود و پود نازک به صورت شل از بالای موج رد شده و به کمک دفه یا دفتین روی پود کلفت خوابانده می شود در نتیجه گره ها از پشت فرش ،در یک راستا قرار می گیرند وغالبا پود کلفت و نازک دیده نمی شود. این نوع بافت بیشتر در فرشهای شهری استفاده می شود.

فرش نیم لول بافت

در این نوع بافت،در هر رج از دو پود با یک ضخامت استفاده می شود که به صورت زیر و رو رد می شوند.ضخامت این پودها نه به حد فرشهای تخت،و نه به نازکی پود قالی لول است. در پشت فرش گره ها به صورت یکی بزرگ ویکی کوچک وپودها به صورت یکی در میان و عکس هم دیده می شود.(در بافت فرشهای تخت و نیم لول، دار فرش باید کوجی داشته باشد ،اما برای فرش لول ، داشتن کوجی  لازم نیست.)

بافت فرشهای هنری و ممتاز

در این نوع بافت ها ،از نقوش و طرح هایی نظیر چهره، منظره های بدیع ، بناهای تاریخی و نقا شی های معروف هنرمندان استفاده می شود که دارای تنوع رنگ فراوان وبافت بسیار ظریف و رجشمار بالا می باشد.معمولا در این نوع بافته ها از نخ ابریشم  برای چله کشی ورجشمار بالای 40 و نقشه و مواد اولیه مرغوب  و بافنده ماهر استفاده می شود.

انواع ممتاز بافی

فرش گرد (دایره بافی)

چله کشی این نوع بافت، مانند فرشهای مستطیلی است با این تفاوت که تعداد تار بیشتری برای کناره بافی در نظر گرفته می شود و اطراف فرش گرد را به اندازه 3 تا 5 سانتی متر ، گلیم بافی یا کرباس بافی می کنند.در این روش می توان روی چله دو دایره یکی با قطر فرش مورد نظر و دیگری بزگتر از آن رسم کرد و با مداد کشید و با مهارت در هر رج ، قسمت بیرونی محیط دایره اصلی را گلیم بافی کرد و دایره اصلی را طبق نقشه بافت.

فرش بیضی

در فرشهای بیضی ،محاسبه تعداد چله ها و پیاده کردن نقشه و چله کشی و بافت ، مانند فرش گرد است با این تفاوت که در فرش بیضی ، قطرها به یک اندازه نیست ومحاسبه تعداد چله از روی قطر کو چکتر انجام می شود.

فرش چند ضلعی

این نوع فرشها نیز مانند فرشهای گرد چله کشی و بافت می شود با این تفاوت که نیازی به کشیدن دایره نیست وطبق نقشه، روی چله ها به تعداد مورد نیاز تارهای سوف و در نتیجه گره ها اضافه می شود.بافت این نوع فرشها نیاز به دقت و مهارت زیادی دارد وگرنه فرش کج وبدون کیفیتی حاصل می شود.

چهره بافی(بافت تصویری)

فرش بسیار ظریفی است که اغلب از چهره شخصیت ها و مشاهیر علم و هنر وادب ویا مینیاتور بافته می شود . در فرشهای تصویری به دلیل ظرافت کار ، نقوش و خطوط مربوط به عناصر تشکیل دهنده صورت از  خانه های کاغذ شطرنجی عبور می کنند و از این نظر ، گاهی ممکن است که بافنده به جای یک گره ، از دو یا حتی شش  گره استفاده کند.

انواع گره در چهره بافی :

1-    تک تاری   2- گره آویز  3- گره آزاد (بدون گره)     4 - گره دو رنگ     5  – گره کمکی  6-گره مضاعف    7- گره مغلوب

منظره بافی

در این نوع بافت ، باید بافنده ماهر و متخصص باشد زیرا در منظره بافی برای طبیعی جلوه دادن طرح ، از انواع سایه روشن استفاده می شود از این رو باید تنوع رنگ زیاد باشد. هنرمند قالی باف با استفاده از خامه های رنگین متعدد ، به صورت تیره و روشن ، بیننده را به جانب شادی یا غم ، هیجان و یا آرامش  آشکار و نهان طرح می کشاند.

دو ریزه بافی

در این نوع بافت ، نیاز است که بعضی از قسمتهای فرش ریزتر بافته شود بنابر این بافندگان ابتدا چله را از نخ نازکی انتخاب می کنند و چله کشی را به صورت دو برابر (دو زیر و دو رو) انجام می دهند و عمل بافت را نیز به صورت معمولی و درشت ولی باگره دو جفتی آغاز کرده و ادامه می دهند. هنگامی که کار به نقطه حساس و ظریف نقش رسید ، با زدن هاف متضاد ، مجموع گره ها را دو برابر کرده تا بتوانند ریزه کاریهای نقش را به صورت طبیعی و واقعی بافته و جلوه گر سازند.

فرش دو رو

 

دو رو بافی در ایران از سابقه طولانی بر خوردار است. فرش دو رو فرشی است که در دو طرف آن یک نقش یا دو نقش متفاوت با رنگهای مختلف بافته می شود .این فرش بیشتر جنبه هنری و زینتی دارد  و به عنوان کف پوش از آن استفاده نمی شود .چله کشی این نوع فرش با فرشهای یک رو متفاوت است و دو روی فرش هم زمان بافته می شود.

محفور بافی

فرشی است که در زمینه آن از گلیم بافی استفاده می کنند و نقوش آن از پرز و بر جسته است.

انواع محفور بافی

محفور بافی ساده(یک رو): در این نوع بافت زمینه و متن کار به صورت گلیم و بدون گره و پرز است ، اما نقوش  در یک طرف آن بافته می شود که در این صورت پرزها و نقوش به صورت برجسته نمایان می شود.

در فرشهای محفور بافی ساده ، معمولا برای پود از نخهای براق زر و سیم دار استفاده می شود .

محفور بافی دو رو: در این نوع بافت ، فرش به صورت دو رو بافته می شود .در واقع پشت نقشه یک طرف از فرش ، زمینه و متن طرف دیگر فرش است.

 فرش لایه دار

در این نوع فرشها ، با استفاده از تارهای اضافی که در نقاط ضروری به تارها ی اصلی فرش گره زده می شود ، کار بافت لایه روی فرش صورت می گیرد.مثلا اگر در متن یک نقشه ، قالیچه ای وجود دارد که شخصی روی آن نشسته است  وقسمتی از نقوش و ریشه های آن مشخص است، بافنده در آن قسمت تارهایی به تارهای اصلی گره می زند و پس از بافت متن اصلی فرش، مطابق با نقشه ، بر تارهای اضافه شده بافت انجام می دهد ودر پایان تارهای لایه روی فرش به نحوی بریده می شود که حالت ریشه پیدا کرده و به صورت آویزان قرار می گیرد.

 

 

+ نوشته شده در  شنبه نوزدهم فروردین 1391ساعت 22:21  توسط دریا  |